|
Adıyaman’da giyim kuşam şehir merkezinde ve ilçe merkezlerinde geleneksel
biçimini yitirmekle beraber, kırsal kesimde geleneği koruyan kıyafetlere
rastlamak mümkündür. Kadın ve erkek giyiminde Adıyaman yöresi özelliklerini en
iyi yansıtan, asırlar boyu süre gelmiş,günümüzde ise yok olmaya yüz tutmuş
yöresel kıyafetlerimiz bugün sadece kırsal yöredeki halkımızca tüm özelliklerini
muhafaza eder şekilde kullanılmaktadır.
Şehir merkezinde ise kadın ve erkek kıyafetlerinin geleneksellikten uzaklaşarak
modernleştiği görülmektedir. Adıyaman ilinde gerek erkek gerekse kadın
kıyafetlerinde, özellikle son yıllarda, genelde şehir merkezinde geleneksel
giyimin tamamıyla terk edildiği,ancak kırsal kesimde kültürümüzün özünü
yansıtacak önem ve değere sahip kıyafetleri, büyük bir zevkle giyildiği
görülmektedir.
Kadın Kıyafeti
Kadın kıyafetinde baş süslemesi oldukça ayrıntılıdır. Terlik adı verilen özel
bir başlığın etrafına puşu diye bilinen bir bez sarılır. Daha sonra bunun
üzerine gümüş işlemeli ve kenarlarından gümüş paralar sarkan bir taç geçirilir.
Bu gümüş paraların yerine kadının ailesinin mali durumuna bağlı olarak altın
liralar da takılabilir. Sonra bu baş süslemesinin üzerine dört metre eninde bir
keten örtülür ve bu ketenin iki ucu çene altından geçirildikten sonra başın
arkasında bağlanır. Genç kızlar baş süslemesini aynı biçimde bağlarlar ama keten
örtmezler. Eskiden kadın takıları arasında ailenin maddi durumuna bağlı olarak
tercih edilen altın ya da gümüş kemerleri, “Çelen” adı verilen ve başın iki
yanından sarılıp arkada bağlanan altın başlığı ve 15 ila 20 adet misket şeklinde
altın toplardan oluşan “hab” adıyla bilinen gerdanlıkları ve başka yörelerde
“gıramuse veya gıramusa” da genilen “kıramus” adlı iri altın liralardan
oluşturulan bir başka boyun takısını görmek mümkündür. Günümüzde ise fanteziye
yönelik altın çeşitleri kullanılmaktadır.
Erkek Kıyafeti
Kadın kıyafetindeki değişiklik sürecini kıyafetlerinde de görmek mümkündür. Son
yılardaki hızlı değişim giysi kültürümüzde kalıcı etkiler bırakmıştır.
Kırsal kesimlerde yöresel kıyafetlerin örneklerine rastlamak mümkündür. Dağ
köylerinde kıl kumaştan yapılmış şalvar, Aba denilen ceket ve yakasız gömlekten
ibarettir. Aba yakalı ve yakasız şekilleri olan bir çeşit gömlektir. Ayakta
çorap ve yemeni bulunmaktadır.
Şalvar ve yakalı veya yakasız gömlekle bütünleşen kıyafetin üzerine “fillik
kuşak” denilen ipek,püsküllü, beyaz renkte bir kuşak sarılmaktadır. Kıyafet,
“fillik kuşak” adıyla bilinen beyaz, ipek püsküllü bir kuşak sarılarak
tamamlanır. Ayağa ise el örgüsü çorap ve üzerine yemeni giyilir.Erkek
kıyafetlerinde kıl kumaştan yapılan şalvarlar ve abalar günümüzde varlığını
yitirmeye başlamıştır.
|